De EU wil 29 benamingen zoals ‘kip’, ‘bacon’ en ‘rund‘voor plantaardige vleesalternatieven verbieden. Een grote vergissing. Dit verbod helpt noch boeren, noch de consument, en heeft mogelijk grote gevolgen voor de hele voedingsindustrie.
Op 5 maart 2026 heeft de EU een besluit genomen over het beperken van het gebruik van vleesnamen voor plantaardige alternatieven. Er komt een verbod op 29 verschillende dierlijke benamingen, waaronder ‘kip’, ‘rundvlees’ en ‘varkensvlees’, en termen voor onderdelen van vlees zoals ‘borst’, ‘dij’ of ‘drumstick’ op plantaardige producten.
Een lichtpuntje voor vleesvervanger-producenten, consumenten en het milieu, is dat veelgebruikte termen voor de vorm van het product, zoals ‘burger’, ‘worst’ of ‘schnitzel’, voor plantaardige alternatieven wel nog zijn toegestaan.
Dit verbod dient alleen de belangen van de vleesindustrie
Dit verbod zal leiden tot consumentenverwarring, onnodige kosten voor producenten en bovendien remt het duurzame innovatie. Anders dan er geframed wordt, helpt dit de boeren niet. Het vergroot hun afzet niet en het maakt hun producten niet goedkoper. Alleen de gevestigde belangen van de vleesindustrie worden met dit verbod gediend. Het zet een rem op duurzame ontwikkeling, terwijl net meer dan 350.000 Europese burgers via noconfusion.org hebben laten weten tegen dit verbod te zijn. Dit kritische stem legt de EU gewoon naast zich neer.
Mogelijk grote economische gevolgen
De economische impact van het verbod is mogelijk enorm: hoe dan ook moeten producenten van vleesvervangers nu allemaal hun verpakkingen gaan aanpassen. Een grote verspilling van tijd én geld.
Bovendien heeft de EU geen ‘impact assessment’ gedaan over het verbod, of een openbare consultatie over de plannen waarin burgers hun mening konden geven. Met name omdat deze wetgeving verstrekkende gevolgen kan hebben voor voedselproducenten, detailhandelaren, foodservices, restaurants en consumenten, neemt de EU daarmee een groot risico.
Ook plantaardig verrijkte (ook wel ‘hybride’) producten worden getroffen. Producten als plantaardig verrijkt gehakt en burgers, steeds populairder in de Nederlandse supermarkten, moeten nu een andere naam krijgen. Bovendien is de nieuwe wet potentieel schadelijk op verschillende andere gebieden, waaronder smaakstoffen: het gebruik van “kip”- en “spek”-smaakstoffen in duizenden gangbare voedingsmiddelen (bijv. ‘chicken noodles’, ‘gerookte bacon chips’, sauzen, soepen) wordt ook ingeperkt door het verbod. Zo’n verstrekkende gevolgen voor de hele voedselmarkt kunnen nooit de bedoeling van de wet zijn geweest.
Deze wet gaat het inkomen van boeren niet verhogen
De wet werd in eerste instantie voorgedragen voor de bescherming van boeren en hun producten. Joey Cramer, Public Affairs ProVeg: “Deze wetgeving was oorspronkelijk bedoeld om de positie van boeren in de keten te versterken. In plaats daarvan is ze nu ontspoord in een debat over de naamgeving dat het inkomen van boeren niet zal verhogen”.
Één ding is duidelijk: deze wet dient noch boer, noch consument. Het verbod zal leiden tot verwarring bij consumenten en boeren zullen er niet meer van gaan verdienen. Bovendien wil Europa voorop lopen in de eiwittransitie, zowel vanwege duurzaamheid, als voedselzekerheid in geopolitiek onzekere tijden. We willen minder afhankelijk zijn van de intensieve veehouderij, ervoor zorgen dat de Europese bevolking minder ongezond eet en meer ruimte maken voor nieuwe technologieën en ondernemerschap. Dan is het ronduit contraproductief om de jonge sector van alternatieve eiwitten op te zadelen met taalkundige hindernissen. Zo’n verbod is geen vooruitgang, maar zorgt voor vertraging.
Volgende stappen
ProVeg blijft zich verzetten tegen het verbod op vleesnamen. De Tweede Kamer heeft zich recent al uitgesproken tegen de verboden en we hopen daarom dat Nederland tegen de Europese wet zal stemmen.
Eind maart overhandigen we de petitie ‘Maak gehakt van deze wet!’ aan de Tweede Kamer, waarin we oproepen om de weg voor vleesbenamingen voor plantaardige producten vrij te houden.
