Klimaatverandering is een probleem van ongekende omvang. De vee-industrie is één van de grootste oorzaken van deze crisis, net als dat deze dat is voor bodemerosie, watervervuiling en de afname van biodiversiteit. De dieren in de vee-industrie zijn verantwoordelijk voor 14,5 procent van de gehele broeikasgasuitstoot. De 20 grootste vlees- en zuivelbedrijven ter wereld produceren meer broeikasgassen dan heel Duitsland in haar geheel.
De productie van koemelk
De rol die zuivel hierin speelt, weegt zwaar. Voor de productie van koemelk zijn veel grondstoffen nodig. Bovendien stoot de zuivelindustrie een grote hoeveelheid koolstofdioxide uit, wat ontzettend schadelijk is voor het milieu. Wereldwijd zijn er meer dan 250 miljoen melkkoeien die stuk voor stuk graan en water nodig hebben. Tel daar de elektriciteit, de brandstof en het water bij op dat nodig is om de boerderijen draaiende te houden.
Om nog maar te zwijgen over het feit dat koeien door middel van hun spijsverteringssysteem voortdurend methaan produceren. Methaan is broeikasgas dat 25 keer schadelijker is dan koolstofdioxide. Distikstofoxide, een gas dat zelfs nog schadelijker is dan methaan, komt voor in de enorme hoeveelheid mest die melkkoeien produceren. Dit vervuilt de lucht en het water, en vormt een gevaar voor de gezondheid van degenen die zich in de directe omgeving bevinden.
De impact van zuivel in cijfers
Zuivel heeft een ontzettend negatieve impact op het milieu. Een recente studie die werd uitgevoerd door de Universiteit van Oxford werpt een blik op het land- en watergebruik dat nodig is om melk en melkvervangers te produceren. Men vond een duidelijk verschil op het gebied van milieu-impact. Naar voren kwam namelijk dat bij de productie van melk drie keer zoveel broeikasgassen vrijkomen dan bij de productie van plantaardige alternatieven.
Dat dagelijkse glaasje melk dat je drinkt, is minder onschuldig dan je denkt. Dezelfde studie toont aan dat het produceren van één glas melk per dag voor één jaar lang 650 vierkante meter land vereist. Dat zijn twee tennisvelden. Daarnaast is er voor dat dagelijkse glas in totaal 120 liter water nodig, wat gelijk is aan een volgelopen badkuip.
In het Verenigd Koninkrijk leven alleen al meer dan 2 miljoen melkkoeien (waarvan de meesten jaarlijks één kalf krijgen). De jaarlijkse CO2-voetafdruk van de zuivelindustrie wordt daar geschat op 15,5 miljoen ton aan koolstofdioxide.
Plantaardige alternatieven – beter voor mens, dier en klimaat
De negatieve invloed van de zuivelindustrie op het milieu heeft wereldwijd veel mensen geïnspireerd om op zoek te gaan naar alternatieven voor koemelk. Alles wat we consumeren heeft een bepaalde impact, maar plantaardige vervangers voor zuivel vragen veel minder van het milieu dan koemelk. Ongeacht de plant die wordt gebruikt als basis.
Voor de productie van havermelk is bijvoorbeeld 10 keer minder land en water nodig dan voor de productie van ‘gewone’ melk. Meer dan twee derde van de broeikasgassen wordt bespaard. Haver wordt verbouwd op verschillende plekken in de wereld, ook in Europa. Dit maakt dat de uitstoot die vrijkomt bij het transport, kan worden verlaagd.
Ondanks het feit dat het productieproces van zowel amandelmelk als rijstmelk om veel water vraagt, gaat het hier nog altijd maar om de helft van wat nodig is voor het produceren van koemelk. Daarnaast is er veel discussie over sojaplantages en ontbossingen. Het is belangrijk om te weten dat het voornaamste deel van de verbouwde soja wordt gebruikt om het vee te voeren dat wordt gehouden voor vlees en zuivel voor menselijke consumptie. Veel van de ontbossing in Zuid-Amerika is bijvoorbeeld te wijten aan sojateelt voor veevoer; in totaal wordt 75% van de wereldwijde sojaproductie gebruikt voor dieren, niet voor mensen. Wil je meer lezen over soja en het klimaat? Lees hier meer op Food Systems Data (in het Engels).
Welke plantaardige melk kan ik gebruiken? 6 soorten en de gezondheidsvoordelen
Dit zijn de meest populaire melkvervangers, wat ze doen voor je gezondheid én hoe je ze kunt gebruiken!
