Plantaardig shoppen levert steeds vaker een prijsvoordeel op
Uit het ProVeg Supermarktonderzoek 2025 blijkt dat het kantelpunt in zicht is: wie plantaardig inkoopt, profiteert bij meer dan de helft van de supermarkten van een prijsvoordeel.
ProVeg België vergeleek de prijzen van plantaardige en dierlijke producten in Vlaamse en Brusselse supermarkten. Een plantaardig basis winkelmandje met melk, gehakt, yoghurt en balletjes is gemiddeld al 2% goedkoper dan de dierlijke variant. Albert Heijn, Delhaize, Jumbo en Lidl tonen zelfs aan dat een volledig plantaardig mandje, gevuld met alle plantaardige producten van de 13 onderzochte categorieën die per retailer beschikbaar zijn, goedkoper kan zijn dan het dierlijke.
Een doorbraak die vooral te wijten is aan de scherpe prijsstrategie van huismerken: wie slim shopt, bespaart nu al op de meeste plantaardige alternatieven.
De belangrijkste resultaten
Prijspariteit in 37,4% van de categorieën
Meer dan een derde, namelijk 37,4%, van de onderzochte plantaardige productcategorieën is reeds goedkoper dan hun dierlijke tegenhangers (op basis van vergelijkbare verpakkingsgroottes).
Aandeel plantaardige producten dat goedkoper, betaalbaar of duurder is vergeleken met de dierlijke producten
De vijf winnaars
Bij een aantal producten levert de plantaardige keuze duidelijk meer voordeel op dan bij andere. In vijf categorieën zijn plantaardige alternatieven structureel goedkoper: kaasplakken (–26%), gehakt (–20%), melk (–17%), balletjes (–13%) en preparé (–10%). Opvallend: plantaardige melk is bij alle retailers de goedkoopste optie.
Basis winkelmandje versus volledig winkelmandje
Het plantaardige basis winkelmandje is goedkoper bij de meerderheid van de retailers: AH, Delhaize, Lidl, Colruyt en Jumbo. Het grootste verschil zien we bij AH, waar het plantaardige mandje 28% goedkoper is dan het dierlijke. Gemiddeld is het plantaardige basismandje 2% goedkoper. Carrefour vormt de uitzondering: door hun hoge prijzen blijft het gemiddelde laag; zonder Carrefour zou het plantaardige basis winkelmandje zelfs 15% goedkoper uitkomen.
Het plantaardige volledige winkelmandje blijft goedkoper bij AH, Delhaize, Jumbo en Lidl. Gemiddeld is een volledig plantaardig mandje 5% duurder dan het dierlijke, vooral door duurdere categorieën zoals vissticks, kipstukjes en plantaardig broodbeleg.
Goedkopere mandjes zijn meestal opgebouwd uit huismerken, vaak bewust in prijs afgestemd op dierlijke varianten.
Beschikbaarheid van plantaardige alternatieven kan nog beter
Gemiddeld waren plantaardige producten in 67% van de categorieën beschikbaar. Maar koplopers AH en Jumbo tonen dat een bijna volledig plantaardig assortiment wel haalbaar is met 92% en 85% beschikbaarheid. De best beschikbare categorieën zijn plantaardige melk, yoghurt, gehakt, balletjes en kaas.
Aanbevelingen
Prijspariteit voor plantaardige producten is essentieel om de eiwitshift waar te kunnen maken. Het aanpakken van de resterende knelpunten in de cruciale volgende stap.
Voor retail
Om de acceptatie en verkoop van plantaardige alternatieven op lange termijn te vergroten, moeten retailers de knelpunten rond prijs, beschikbaarheid en kwaliteit actief aanpakken.
Prijs en promotiebeleid
Prijspariteit moet consequent worden toegepast op huismerken en andere plantaardige producten, én terugkomen in folders en promo’s. Wanneer dierlijke producten in aanbieding zijn, moeten plantaardige alternatieven evenzeer afgeprijsd en gecommuniceerd worden.
Assortiment en smaak
Zorg voor een breed en consistent plantaardig aanbod in alle filialen, ook diepvries, zodat voor elk dierlijk product minstens één plantaardig alternatief beschikbaar is. Optimaliseer daarbij het voedingsprofiel met de juiste micronutriënten.
Verpakking en labeling
Voeg grootverpakkingen toe om de kiloprijs te verlagen en het koopgedrag positief te beïnvloeden, en zorg voor duidelijke labeling in winkel, op verpakking en online (bijvoorbeeld via het onafhankelijke V-Label).
Voor beleid
Om de acceptatie en productie van plantaardige eiwitten te stimuleren, moet beleid fiscale ongelijkheid aanpakken, regelgeving verbeteren, innovatie ondersteunen en boeren begeleiden bij de transitie.
Strategie en regulering
De Vlaamse eiwitstrategie en de Green Deal Eiwitshift 2.0 moeten consistent worden uitgevoerd, met verbeterde wettelijke en fiscale kaders. Zo moeten obstakels voorkomen worden, zoals het verbod op vleesbenamingen voor plantaardige alternatieven.
Financiële stimulering
Beëindig de fiscale ongelijkheid tussen plantaardige en dierlijke producten: een structurele verlaging of vrijstelling van btw op plantaardige voeding zou het aanbevolen voedingspatroon duidelijk ondersteunen.
Onderzoek en ontwikkeling
Stimuleer onderzoek, ontwikkeling en innovatie (inclusief staatssteun) en richt een Belgisch fonds op om bedrijven in alternatieve eiwitten financieel te ondersteunen bij opschaling en toegang tot gedeelde infrastructuur.
Steun voor boeren
De overheid moet boeren actief begeleiden bij de overgang van dierlijke naar plantaardige eiwitten, met informatieve programma’s, advies en subsidies voor de teelt van plantaardige eiwitbronnen.
Methode van het onderzoek
Het Prijsonderzoek 2025 werd uitgevoerd door ProVeg vzw en ProVeg International en bezocht 7 supermarktketens.
Prijzen werden geregistreerd in 13 productcategorieën. Dit omvat vleesvervangers (Balletjes, Gehakt, Kipstukjes, Vissticks, Worstjes, Burger), broodbeleg (Kaasplakken, Ham, Preparé, Kipfilet) en zuivelalternatieven (Melk, Yoghurt, Kookroom).
Geregistreerd werd het goedkoopste plantaardige (vegan) product tegen het goedkoopste dierlijke equivalent binnen dezelfde categorie. De vergelijking gebeurde altijd op basis van de kilo- of literprijs.
Omdat prijzen en verpakkingsgroottes per filiaal verschillen, werkte het onderzoek met mediaanprijzen en de mediaanverpakkingsgrootte van het plantaardige product. Producten mochten maximaal ±40% afwijken in formaat om eerlijk te kunnen vergelijken, al werd die grens in enkele gevallen aangepast vanwege grote verschillen tussen plantaardige en dierlijke verpakkingen.
