Świnie: hodowla przemysłowa świń

Chociaż świnie są jednymi z najbardziej inteligentnych zwierząt, a wieprzowina jest najczęściej spożywanym mięsem na świecie, życie i śmierć świń w hodowlach przemysłowych pozostają niewidoczne dla konsumentów. ProVeg zwraca uwagę na praktyki stosowane w ich hodowli i przedstawia smaczne alternatywy dla wieprzowiny.

Podstawowe potrzeby świń

Naturalnym środowiskiem dzikich świń są lasy, w których żerują i znajdują schronienie pod krzakami i drzewami.¹ Samice świń i ich młode tworzą grupy z ustaloną hierarchią zapewniającą im spokojne współistnienie.² Każda grupa zajmuje określone terytorium a przewodnikiem stada jest najstarsza i najbardziej doświadczona locha.³ Świnie są zwierzętami bardzo towarzyskimi – nawiązują przyjaźnie trwające całe życie i komunikują się ze sobą na różne sposoby. Do tej pory wyodrębniono ponad 20 różnych odgłosów. Chociaż świnie są wszystkożerne, preferują korzenie, owoce i warzywa.⁴

Świnie to inteligentne, empatyczne i wesołe istoty

Świnie są bardzo zainteresowane swoim otoczeniem, badają je ryjem i zębami. Pod względem inteligencji mogą rywalizować zarówno z psami, jak i z kotami. Świnie uczą się znacznie szybciej niż psy i mogą zapamiętać więcej poleceń. Na przykład są w stanie wykonywać skomplikowane zadania i mogą uczyć się słów, a także całych zdań. Świnie mają znacznie lepszą zdolność koncentracji na grach komputerowych niż szympanse.^5 6 Ponadto świnie potrafią rozpoznać siebie w lustrze, co wskazuje na rodzaj samoświadomości.⁷ Potrafią myśleć abstrakcyjnie, pamiętać przez lata czego się nauczyły i pracować w zespole. Mają także zadziwiające poczucie empatii, mogą odczuwać współczucie dla swoich bliźnich i, podobnie jak ludzie, mogą celowo oszukiwać innych.^8 9

Maciory opiekują się troskliwie swoimi młodymi

Maciory to kochające i opiekuńcze matki. W warunkach naturalnych pod koniec czteromiesięcznej ciąży locha zbiera różne materiały, aby zbudować gniazdo dla swoich młodych.^10 11 Maciory są bardzo czujne i opiekuńcze wobec swojego potomstwa. Kiedy ich prosięta zaczynają wędrować poza zasięg wzroku, matki nawołują je ciągle, aby pozostać z nimi w kontakcie. Prosięta spędzają wiele godzin bawiąc się ze sobą, a nawet dorosłe świnie wykazują podobne wesołe zachowanie.

Świnie to bardzo czyste zwierzęta

W przeciwieństwie do powszechnego przekonania, świnie są schludnymi zwierzętami i mają ściśle oddzielone obszary do spania, jedzenia i defekacji. W pielęgnacji pomaga im ocieranie się o drzewa. Świnie nie pocą się, dlatego lubią pływać lub ochładzać się tarzając się w błocie.¹² Warstwa suchego błota chroni także skórę przed poparzeniem słonecznym i owadami.

Warunki życia na fermach trzody chlewnej

Obecnie w hodowlach na całym świecie żyje około 1 miliarda świń. Chiny, Stany Zjednoczone i Niemcy należą do czołówki światowych producentów wieprzowiny.¹³ Zarówno samce jak i samice są karmione dopóki nie osiągną “masy ubojowej” wynoszącej od 110 do 125 kg – zwykle trwa to sześć miesięcy.^{14 15} Ten szybki wzrost wynika głównie z trzech czynników z których wszystkie mają negatywny wpływ na zdrowie zwierząt: ich ruch jest poważnie ograniczony, karmione są pokarmami o dużej kaloryczności i są selektywnie hodowane, aby rosły tak szybko, jak to możliwe. Świnie w europejskich hodowlach przemysłowych spędzają całe życie na przestrzeni mniejszej niż metr kwadratowy,¹⁶ która ledwo wystarcza, aby się obrócić lub położyć. Trzyma się je na betonowych podłogach, ze szczelinami przepuszczającymi odchody. Zwykle karmione są paszą na bazie soi, która powstała wyłącznie w celu zwiększenia ich masy, a nie w celu dostarczania wartości odżywczych odpowiednich dla fizjologii świń. Około 75% globalnych zbiorów soi jest jest przeznaczanych na paszę dla tzw. żywego inwentarza. Ziarno soi jest uprawiane głównie w USA, Brazylii i Argentynie.¹⁷ Około 80% powierzchni upraw soi wykorzystuje się do uprawy soi genetycznie modyfikowanej.¹⁸ W europejskich gospodarstwach ekologicznych warunki życia trzody chlewnej są niewiele lepsze: dozwolone są pomieszczenia o powierzchni 1,3 m² i dodatkowo powierzchnia 1 m² na zewnątrz – zazwyczaj jest to posadzka betonowa pokryta słomą.¹⁹ W porównaniu do środowiska naturalnego warunki panujące w gospodarstwach przemysłowych dostarczają niewiele zewnętrznych bodźców. Ciekawskie z natury świnie nie mają możliwości zaspokojenia swoich potrzeb, co prowadzi do ogromnego stresu i przypadków kanibalizmu.

Hodowla tuczników

Przez co najmniej jeden miesiąc przed fazą inseminacji lochy trzyma się odseparowane w specjalnych klatkach, niewiele większych od nich samych. Następnie wracają do grupy, ale przepisy zezwalają na dalsze trzymanie ich w odosobnieniu. Tydzień przed porodem, matka zostaje przeniesiona do kojca porodowego. Podobnie jak klatki ciążowe, kojce porodowe są metalowymi klatkami tak wąskimi, że świnie nie mogą się w nich obrócić. Matki i ich prosięta na ogół pozostają w tych kojcach około cztery tygodnie. Locha po odebraniu jej prosiąt wraca z powrotem do klatki ciążowej, gdzie po zaledwie kilku dniach jest znów zapładniania.²⁰

Zabiegi okaleczające prosięta

Krótko po urodzeniu prosięta przechodzą kilka okaleczających zabiegów, zwykle wykonywanych bez znieczulenia. Do najbardziej bolesnych z należą kastracja, skracanie ogonów i spiłowanie zębów. Wszystkie te procedury są konieczne ze względu na nienaturalne i restrykcyjne warunki, które panują w przemysłowej hodowli trzody chlewnej.

Kastracja

Wszystkie samce prosiąt są kastrowane krótko po urodzeniu, ponieważ mięso nie wykastrowanych samców świni może wydzielać nieprzyjemny zapach określany jako “zapach knura”.²¹ Jeśli zostanie to zrobione w ciągu pierwszych siedmiu dni po urodzeniu, prawo europejskie pozwala na wykonanie tej procedury bez znieczulenia.

Skracanie ogonów

W ciągu trzech dni od urodzenia prosiętom obcina się ich charakterystyczne kręcone ogony (zabieg kurtyzacji) aby zapobiec ich obgryzaniu. Ten zabieg nie tylko jest przeprowadzany bez znieczulenia, ale może również prowadzić do przewlekłego bólu i długotrwałych konsekwencji zdrowotnych. Jeśli prosięta mają mniej niż osiem dni, taka procedura może być legalnie przeprowadzona w UE bez znieczulenia.

Spiłowanie zębów

Przeprowadzane bez znieczulenia piłowanie zębów prosiąt ma zapobiec uszkodzeniu sutków ich matki. Obrażenia te pojawiają się, ponieważ restrykcyjne warunki w kojcach porodowych uniemożliwiają maciorom odsunięcie sutków poza zasięg prosiąt. W pierwszych ośmiu dniach życia prosiąt procedura ta może być prawnie wykonana bez znieczulenia.²²

Ubój świń

Po około 18 tygodniach tuczu, w wieku zaledwie sześciu miesięcy, świnie są ładowane do zatłoczonych ciężarówek i przewożone na duże odległości do ubojni. W ubojni świnie ogłusza się gazem lub prądem, co powoduje, że tracą przytomność przed zabiciem. W Niemczech nieskuteczność ogłuszania wynosi 12%, w Wielkiej Brytanii aż 20%. W takich przypadkach świnie pozostają przytomne podczas rozcinania im gardeł i pozostawienia do wykrwawienia. Niewielki procent zwierząt pozostaje nadal świadomych po tym etapie i czuje oparzanie ich ciał w wodzie o temperaturze 60°C.

Ryzyko związane ze spożyciem wieprzowiny

Każdego roku niemal 1,5 miliarda świń jest hodowanych, tuczonych i ubijanych. Na całym świecie wieprzowina jest jednym z najczęściej spożywanych mięs. W 2013 r. przeciętna osoba zjadła około 16 kg wieprzowiny. W Stanach Zjednoczonych konsumpcja per capita wynosi 28 kg, podczas gdy w Europie to 39 kg. Regularne występowanie skandali związanych z żywnością, takich jak świńska grypa i zgniłe mięso, oraz coraz częstsze występowanie patogenów opornych na wiele leków, nasilone przez stosowanie dużej ilości antybiotyków, to tylko kilka przykładów zagrożeń dla zdrowia, jakie może stanowić żywność pochodzenia zwierzęcego. Spożycie mięsa jest również czynnikiem ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. Badanie przeprowadzone w USA z udziałem ponad 500 000 uczestników wykazało, że w porównaniu do osób spożywających najmniej mięsa, u mężczyzn o najwyższym spożyciu mięsa prawdopodobieństwo zgonu z powodu chorób sercowo-naczyniowych było o 27% wyższe, podczas gdy u kobiet ryzyko to wzrosło o 50%. Im więcej w diecie było czerwonego i przetworzonego mięsa, tym większe było ryzyko.

Alternatywy mięsa zyskują na popularności

Coraz więcej konsumentów zastanawia się nad koniecznością spożywania mięsa i wpływem naszej diety na dobrostan zwierząt, środowisko naturalne i nasze zdrowie. Ma to również odzwierciedlenie w rosnącym popycie na substytuty mięsa. Wszystkie znane supermarkety oferują obecnie szeroką gamę hamburgerów, kiełbas i innych produktów na bazie roślin strączkowych, warzyw, zbóż i innych składników. Alternatywy mięsne mają wiele zalet w porównaniu z mięsem. Na przykład wegańskie wersje hamburgerów są wolne od cholesterolu i zwykle zawierają mniej kalorii i mniej tłuszczu niż podobne hamburgery przyrządzone z mięsa. ProVeg przedstawia najlepsze alternatywne dla mięsa produkty roślinne.

ProVeg wspiera dostępność roślinnych alternatyw mięsa

ProVeg nie tylko przedstawia zdrowe i wolne od okrucieństwa alternatywy, ale także sprawia, że są one łatwiej dostępne. W 2011 roku ProVeg wyszedł z pomysłem zorganizowania VeggieWorld – pierwszych i największych w Europie targów poświęconych roślinnemu stylowi życia – i nadal pomaga organizatorom wydarzenia w wyborze wystawców i opracowaniu programu ramowego. Ponadto ProVeg udziela rad i wsparcia innowacyjnym firmom, które chcą wzbogacić rynek o swoje produkty roślinne.

1. Leaper R, G. Massei, M. L. Gorman & R. Aspinall (1999): The feasibility of reintroducing wild boar (Sus scrofa) to Scotland. Mammal Review 29(4):239-59. Available at https://www.blackwellpublishing.com/specialarticles/mam1_xx.pdf [03.03.2018]
2. Report of the Scientific Veterinary Committee (1997): The Welfare of Intensively Kept Pigs. European Commission. Available at https://ec.europa.eu/food/sites/food/files/animals/docs/aw_arch_1997_intensively_kept_pigs_en.pdf [03.03.2018]
3. Hoy, S. (2009): Nutztierethologie. Verlag Eugen Ulmer, Stuttgart. p. 105
4. Animal diversity Web: Sus Scrofa – Wild Boar. Available at https://animaldiversity.org/accounts/Sus_scrofa/#food_habits [03.03.2018]
5. Marino L. & C. M. Colvin. Thinking Pigs: Cognition, Emotion, and Personality – An Exploration of the Cognitive Complexity of Sus Domesticus, the Domestic Pig. The Someone Project. Available at https://www.farmsanctuary.org/wp-content/uploads/2016/08/TSP_PIGS_WhitePaper.pdf [03.03.2018]
6. Marino, L. & C. M. Colvin (2015): Thinking Pigs: A Comparative Review of Cognition, Emotion, and Personality in. International Journal of Comparative Psychology 28, no. 1 (January 1, 2015). Available at https://escholarship.org/uc/item/8sx4s79c [03.03.2018]
7. Broom, D. M., H. Sena & K. L. Moynihan (2009): Pigs Learn What a Mirror Image Represents and Use It to Obtain Information. Animal Behaviour 78, no. 5 (November 2009): 1037–41. doi:10.1016/j.anbehav.2009.07.027.
8. Marino, L. & C. M. Colvin (2015): Thinking Pigs: A Comparative Review of Cognition, Emotion, and Personality in. International Journal of Comparative Psychology 28, no. 1 (January 1, 2015). https://escholarship.org/uc/item/8sx4s79c.
9. Marino L. & C. M. Colvin. Thinking Pigs: Cognition, Emotion, and Personality – An Exploration of the Cognitive Complexity of Sus Domesticus, the Domestic Pig. The Someone Project. Available at: https://www.farmsanctuary.org/wp-content/uploads/2016/08/TSP_PIGS_WhitePaper.pdf
10. Report of the Scientific Veterinary Committee (1997): The Welfare of Intensively Kept Pigs. European Commission. Available at https://ec.europa.eu/food/sites/food/files/animals/docs/aw_arch_1997_intensively_kept_pigs_en.pdf [03.03.2018]
11. Gundlach, H. (1968) Brutfürsorge, Brutpflege, Verhaltensontogenese und Tagesperiodik beim Europäischen Wildschwein ( Sus Scrofa, L.). Z Tierpsychol 25: 955-995.
12. Report of the Scientific Veterinary Committee (1997): The Welfare of Intensively Kept Pigs. European Commission. Available at https://ec.europa.eu/food/sites/food/files/animals/docs/aw_arch_1997_intensively_kept_pigs_en.pdf [03.03.2018]
13. Food and Agriculture Organization of the United Nations (2017). FAOSTAT Statistics Database. Available at https://www.fao.org/faostat/en/#data/QA [03.03.2018]
14. Bundesanstalt für Landwirtschaft und Ernährung: Wann ist ein Schwein schlachtreif? Online unter https://www.ble.de/DE/BZL/Kennen-Sie-Landwirtschaft/Tier-Stall/Schwein-Schlachtreif.html?nn=9123528 [03.03.2018]
15. Bayerische Landesanstalt für Landwirtschaft. Optimales Mastendgewicht bei Schweinen – Biologische Leistungen. Available at https://www.lfl.bayern.de/mam/cms07/ite/dateien/36201_optimale_mastendgewicht.pdf
16. Council Directive 2008/120/EC of 18 December 2008 laying down minimum standards for the protection of pigs
17. Brack, D., A. Glover & L. Wellesley (2016): Agricultural Commodity Supply Chains Trade, Consumption and Deforestation. Chatham House, London
18. ISAAA (2016): Global Status of Commercialized Biotech/ GM Crops: 2016. Available at https://www.isaaa.org/resources/publications/briefs/52/download/isaaa-brief-52-2016.pdf [03.03.2018]
19. Commission Regulation (EC) No 889/2008 of 5 September 2008 laying down detailed rules for the implementation of Council Regulation (EC) No 834/2007 on organic production and labelling of organic products with regard to organic production, labelling and control
20. Weiß, J. W., W. Pabst (Hrsg.) (2011): Tierproduktion. Stuttgart. 14. Auflage
21. European Commission. Alternatives to pig castration. Available at https://ec.europa.eu/food/animals/welfare/practice/farm/pigs/castration_alternatives_en [03.03.2018]
22. Council Directive 2008/120/EC of 18 December 2008 laying down minimum standards for the protection of pigs