Indyki i hodowla indyków: co warto wiedzieć

Kiedy myślimy o indykach, do głowy przychodzą nam pewne skojarzenia: listopad, Święto Dziękczynienia, uroczysty posiłek, a w niektórych częściach świata również Boże Narodzenie. Choć indyk jest tradycyjnym daniem głównym na stołach wielu amerykańskich rodzin podczas Święta Dziękczynienia, jego mięso jest regularnie spożywane także w wielu innych krajach i kulturach. W tym artykule postaramy się lepiej poznać te bardzo towarzyskie zwierzęta i przyjrzeć się nieetycznym praktykom w hodowli indyków.

Pochodzenie i znaczenie kulturowe

Dziko żyjące indyki pochodzą z Ameryki Północnej i najczęściej występują na wschodzie Stanów Zjednoczonych¹. Zostały udomowione po raz pierwszy w starożytnym Meksyku przez Majów i Azteków, gdzie odgrywały ważną symboliczną i kulturową rolę. Rzadko były spożywane – częściej wykorzystywane w rytuałach i przedstawiane jako bóstwa^{2 3}.

Biologia i zachowanie

Średnia długość życia dzikich indyków wynosi od 1,3 do 1,6 roku, choć mogą dożyć nawet 13 lat^{4 5}. W warunkach przemysłowych dojrzewają w ciągu zaledwie 4–5 miesięcy⁶.

Indyki są zwierzętami społecznymi – używają co najmniej 15 różnych wokalizacji do komunikowania się i prezentują bogaty wachlarz gestów społecznych⁷. Udomowione indyki, morfologicznie podobne do dzikich, wykazują takie zachowania jak: czerwienienie i blednięcie skóry, dziobanie, równoległe marsze, wzajemne gonienie i uciekanie, naśladowanie, skoki, a także okazywanie uległości poprzez ciągnięcie głowy, uniki i pochylanie się⁸.

Dzikie indyki mają hierarchiczną strukturę społeczną. Ustalają swoją pozycję poprzez walki, które zazwyczaj odbywają się jesienią – zarówno wśród braci, jak i pomiędzy samcami z różnych grup oraz w stadach samic. Walki samców z samicami nie występują. Potyczki mogą trwać nawet ponad dwie godziny – ich celem jest uchwycenie dziobem przydatków skórnych (np. koralika lub chrapy) i pociągnięcie głowy przeciwnika w dół⁹.

Na wiosnę samice składają jaja i wychowują pisklęta wspólnie z innymi rodzinami aż do jesieni. Jesienią samce łączą się w grupy rodzeństwa, a samice tworzą większe stada. Zimą dzikie indyki żyją w grupach jednopłciowych i dopiero pod koniec lutego rozpoczyna się okres zalotów¹⁰. Dojrzałość płciową osiągają w wieku około jednego roku¹¹.

Dzikie indyki są aktywne za dnia. Potrafią latać, choć z wiekiem i wzrostem masy ciała wolą chodzić lub biegać. Nocą odpoczywają na drzewach lub innych podwyższeniach, aby uchronić się przed drapieżnikami – głównym zagrożeniem są ludzie. Pisklęta nie są w stanie dotrzeć do takich miejsc przez pierwsze tygodnie życia – chronią się wtedy pod skrzydłami matki. W wieku 14 dni potrafią już siadać na niskich gałęziach, a po sześciu tygodniach śpią razem z dorosłymi^{12 13}.

Co roku ponad 600 milionów indyków jest zabijanych na mięso – ponad 70% z nich w USA (223 miliony) oraz w UE i Wielkiej Brytanii (203 miliony)¹⁴. Zabijane są po 4–6 miesiącach, osiągając masę około 20 kg.

Warunki hodowli

Według badania zleconego przez Departament Praw Obywatelskich i Spraw Konstytucyjnych Parlamentu Europejskiego, głównym problemem dobrostanu indyków jest agresja wynikająca z przetrzymywania ich w zbyt dużym zagęszczeniu.

Choć Brytyjskie Towarzystwo Zapobiegania Okrucieństwu wobec Zwierząt (RSPCA) zaleca, by zagęszczenie nie przekraczało 25 kg/m²¹⁵, żadne z poniższych państw nie spełnia tego standardu^{16 17}:

W hodowli przemysłowej ptaki często cierpią z powodu obrażeń lub środków mających na celu ograniczenie ich agresji. Przetrzymywane są w niskim oświetleniu, co uniemożliwia im naturalne zachowania. Cierpią również z powodu przycinania dziobów, co powoduje ból i dysfunkcje. Ich budowa ciała jest nienaturalna – mają nadmiernie rozwinięte mięśnie piersiowe, będące wynikiem krzyżowania ras. Masa ciała samców jest dziś nawet czterokrotnie większa niż u dzikich indyków¹⁸, co uniemożliwia im naturalne zapłodnienie samic.

Zgodnie z raportem Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Wewnętrznej Parlamentu Europejskiego: „Utrata podstawowej funkcji biologicznej budzi poważne wątpliwości etyczne i ma bezpośredni wpływ na dobrostan zwierząt.”¹⁹

Składanie jaj w fermach przemysłowych

Samice indyków są sztucznie zapładniane w celu utrzymania ciągłości produkcji. W ciągu 25-tygodniowego cyklu mogą znieść 80–100 jaj. Po jego zakończeniu są zazwyczaj ubijane, choć niektórzy hodowcy decydują się na ich „pierzenie” i wykorzystanie w kolejnym cyklu (trwa to 90 dni). Drugi cykl daje jednak mniej jaj – około 75–80²⁰.

Przetwórstwo

Samice są zazwyczaj sprzedawane w całości, natomiast samce przetwarza się na kotlety, polędwiczki, kiełbasy, parówki i wędliny z indyka²¹.

Agresywne zachowania u indyków hodowlanych

Indyki hodowlane są bardziej agresywne i wykazują niepożądane zachowania społeczne, takie jak wydziobywanie piór, a nawet kanibalizm. Samice często mają naturalną skłonność do wysiadywania jaj, co prowadzi do wstrzymania ich znoszenia – dlatego czasem nie mają dostępu do gniazd²².

Choroby, antybiotyki i transport

Najczęstsze poważne choroby indyków to ptasia grypa i histomonoza (czarna główka). W przypadku tej drugiej śmiertelność wśród zakażonego stada może sięgać 70–100%^{23 24}. Antybiotyki stosuje się profilaktycznie i w celu poprawy wykorzystania paszy ^{25 26}.

Transport to kolejna przyczyna wysokiej śmiertelności. Podczas przewozu indyki często doznają urazów głowy i skrzydeł, a także są narażone na ekstremalne temperatury, hałas i stres społeczny²⁷.

Przycinanie dziobów

Z powodu agresji w warunkach komercyjnych indykom przycina się dzioby już w pierwszej dobie życia. Ma to zapobiegać urazom wynikającym z kanibalizmu, dręczenia i skubania piór. Jednak przyczyną tej agresji są złe warunki hodowlane – stres, zbyt duże grupy, brak urozmaicenia środowiska, nieodpowiednie światło i niedobory żywieniowe²⁸. W wyniku przycinania dziobów ptaki często cierpią na chroniczny ból^{29 30}.

Stan prawny

W Unii Europejskiej nie ma obowiązujących przepisów dotyczących hodowli indyków, mimo że są to jedne z najczęściej hodowanych zwierząt. Rada UE chce to zmienić³¹ – propozycję zgłosiła Austria, gdzie takie przepisy już obowiązują, i która postuluje ich rozszerzenie na całą Unię³².

Istnieją zalecenia z 2002 roku wydane przez Stały Komitet Konwencji Europejskiej o Ochronie Zwierząt Gospodarskich, jednak są one ogólne i niewiążące prawnie. Niektóre kraje – Austria, Dania, Polska, Hiszpania i Szwecja – mają własne regulacje³³.

Potrzeba zmian

Na szczęście coraz więcej ludzi na całym świecie decyduje się zrezygnować z indyka na świątecznym stole. Tradycje te opierają się na nieetycznych praktykach rolnictwa przemysłowego i mają negatywny wpływ na zwierzęta, środowisko oraz zdrowie. Alternatywy roślinne rosną w siłę – są smaczne, pożywne i nie niosą za sobą takiego kosztu dla zdrowia i planety. A jeśli kiedyś będziesz mieć okazję obserwować lub wejść w kontakt z indykami – zrób to! Przekonasz się, że to inteligentne stworzenia, zróżnicowane osobowościowo i bardzo świadome.

ProVeg wspiera dostępność roślinnych zamienników mięsa

ProVeg nie tylko promuje zdrowe, wolne od okrucieństwa alternatywy, ale także ułatwia ich dostępność. Organizacja wspiera liczne wydarzenia roślinne, od cyklicznych imprez takich jak VeggieWorld i VegMed, po szkolenia i sympozja polityczno-prawne. ProVeg Incubator doradza innowacyjnym firmom chcącym wzbogacić rynek roślinny – od startupów po międzynarodowe marki spożywcze – oraz zarządza certyfikatem V-Label, potwierdzającym, że produkt jest wegański lub wegetariański.

Dowiedz się więcej o tym, co robimy, aby pomóc światu przejść na bardziej roślinną, zrównoważoną dla ludzi, zwierząt i planety gospodarkę.

1. Kirschbaum, K. & McCullough, J. (2001): Meleagris gallopavo- wild turkey. Available at: https://animaldiversity.org/accounts/Meleagris_gallopavo/#6ffa8ae020c377c6478eb5af38571f6a
2. University of York (2018): Not just for Christmas: Study sheds new light on ancient human-turkey relationship. Available at: https://www.york.ac.uk/news-and-events/news/2018/research/ancient-human-turkey-relationship/
3. Manin, A., Corona-M, E., Alexander, M. et al. (2018): Diversity of management strategies in Mesoamerican turkeys: archaeological, isotopic and genetic evidence. In: Royal Society Open Science, 5 (1). Available at: https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rsos.171613
4. Kirschbaum, K. & McCullough, J. (2001): Meleagris gallopavo- wild turkey. Available at: https://animaldiversity.org/accounts/Meleagris_gallopavo/#6ffa8ae020c377c6478eb5af38571f6a
5. Max-Planck-Gesellschaft ( 2002): Longevity Records Life Spans of Mammals, Birds, Amphibians, Reptiles, and Fish – Table 2. Record Life Spans (years) of Birds. Available at: https://www.demogr.mpg.de/longevityrecords/0303.htm
6. Food Safety and Inspection Service of the U.S. Department of Agriculture (2021): Turkey from Farm to Table. Available at: https://www.fsis.usda.gov/food-safety/safe-food-handling-and-preparation/poultry/turkey-farm-table
7. Kirschbaum, K. & McCullough, J. (2001): Meleagris gallopavo- wild turkey. Available at: https://animaldiversity.org/accounts/Meleagris_gallopavo/#6ffa8ae020c377c6478eb5af38571f6a
8. Bundesministerium für Soziales, Gesundheit, Pflege und Konsumentenschutz (2021): Requirements for Turkey Husbandry in Compliance with Current Animal Welfare Principles. P. 8
9. Bundesministerium für Soziales, Gesundheit, Pflege und Konsumentenschutz (2021): Requirements for Turkey Husbandry in Compliance with Current Animal Welfare Principles. P. 8-9
10. Bundesministerium für Soziales, Gesundheit, Pflege und Konsumentenschutz (2021): Requirements for Turkey Husbandry in Compliance with Current Animal Welfare Principles. P. 8-9
11. Bundesministerium für Soziales, Gesundheit, Pflege und Konsumentenschutz (2021): Requirements for Turkey Husbandry in Compliance with Current Animal Welfare Principles. P. 9
12. Bundesministerium für Soziales, Gesundheit, Pflege und Konsumentenschutz (2021): Requirements for Turkey Husbandry in Compliance with Current Animal Welfare Principles. P. 9
13. Healy W. (1992): Behaviour. In: Dickson, J. G. (Ed.) The Wild Turkey – Biology and Management. Mechaniesburg: Stackpole Books, pp. 46–65.
14. Food and Agriculture Organization of the United Nations (2022): FAOSTAT Statistics Database. Available at: http://www.fao.org/faostat/en/#data/QL
15. The Royal Society for the Prevention of Cruelty to Animals (RSPCA) (2017): RSPCA Welfare Standards for Turkeys. P.13. Available at: https://science.rspca.org.uk/sciencegroup/farmanimals/standards/turkeys
16. Bundesministerium für Soziales, Gesundheit, Pflege und Konsumentenschutz (2021): Requirements for Turkey Husbandry in Compliance with Current Animal Welfare Principles. P. 9
17. Healy W. (1992): Behaviour. In: Dickson, J. G. (Ed.) The Wild Turkey – Biology and Management. Mechaniesburg: Stackpole Books, pp. 46–65.
18. Hünigen, H., Mainzer, K., Hirschberg, R. M. et al. (2016): Structure and age-dependent development of the turkey liver: a comparative study of a highly selected meat-type and a wild-type turkey line. In: Poultry Science, 95 (4), pp. 901-911. Available at: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S003257911932019X?via%3Dihub
19. Policy Department for Citizens’ RIghts and Constitutional Affairs (2017): Animal Welfare in the European Union. European Parliament, p. 51. Available at: https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2017/583114/IPOL_STU(2017)583114_EN.pdf
20. National Turkey Federation (n.d.): Raising America’s Turkeys. Available at: https://www.eatturkey.org/raising-turkeys/
21. National Turkey Federation (n.d.): Raising America’s Turkeys. Available at: https://www.eatturkey.org/raising-turkeys/
22. Hoel, K., Janczak, A. M., Bøe, K. E. et al. (2016): Risk assessment on welfare in turkeys. P. 28. Available at: https://www.researchgate.net/publication/348199012_Risk_assessment_on_welfare_in_turkeys
23. Glatz, P. & Rodda, B. (2013): Turkey farming: Welfare and husbandry issues. In: African Journal of Agricultural Research, 8 (48), p. 6149-6163. Available at: https://academicjournals.org/journal/AJAR/article-full-text-pdf/9F2E68D42198
24. FDA (2019): Blackhead Disease in Poultry. Available at: https://www.fda.gov/animal-veterinary/resources-you/blackhead-disease-poultry#:~:text=Blackhead%20disease%20(histomoniasis)%20is%20an,by%20the%20roundworm%20Heterakis%20gallinarum. [17.10.2022]
25. Food Safety and Inspection Service, U.S. Department of Agriculture (USDA) (2021): Turkey from Farm to Table. Available at: https://www.fsis.usda.gov/food-safety/safe-food-handling-and-preparation/poultry/turkey-farm-table
26. National Turkey Federation (n.d.): Raising America’s Turkeys. Available at: https://www.eatturkey.org/raising-turkeys/
27. Glatz, P. & Rodda, B. (2013): Turkey farming: Welfare and husbandry issues. In: African Journal of Agricultural Research, 8 (48), p. 6149-6163. Available at: https://academicjournals.org/journal/AJAR/article-full-text-pdf/9F2E68D42198
28. Engelhardt, E., Vaupel, A. & Jaeger, F. (2018): New findings of debeaking the Turkey. In: Tierärztliche Umschau, 73
29. Glatz, P. & Rodda, B. (2013): Turkey farming: Welfare and husbandry issues. In: African Journal of Agricultural Research, 8 (48), p. 6149-6163. Available at: https://academicjournals.org/journal/AJAR/article-full-text-pdf/9F2E68D42198
30. Engelhardt, E., Vaupel, A. & Jaeger, F. (2018): New findings of debeaking the Turkey. In: Tierärztliche Umschau, 73
31. Council of the European Union (2021): Improving animal welfare for turkey husbandry in line with the Farm to Fork strategy. Available at: https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-10344-2021-REV-1/en/pdf
32. The legal conditions for Turkey Farming in Austria can be found here: Bundesministerium für Soziales, Gesundheit, Pflege und Konsumentenschutz (2021): Requirements for Turkey Husbandry in Compliance with Current Animal Welfare Principles
33. Bundesministerium für Soziales, Gesundheit, Pflege und Konsumentenschutz (2021): Requirements for Turkey Husbandry in Compliance with Current Animal Welfare Principles. P. 17